Η Πελοπόννησος είναι η μεγαλύτερη χερσόνησος της Ελλάδας, και ένα από τα εννέα γεωγραφικά της διαμερίσματα. Πληθυσμός: 1,1 εκατ. (2011)
Η Φωτό Μου

Καθημερινά... με τον Πάνο Αϊβαλή // Επικοινωνία στο email: kepeme@gmail.com

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

....................... "Η εξουσία χαρίζει τα αγαθά της μόνο σε όσους επιθυμούν να την υπηρετήσουν". Μιχ. Σπέγγος

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Αυτός που αγωνίζεται μπορεί να χάσει, όμως αυτός που δεν αγωνίζεται ήδη έχει χάσει.

Bertolt Brecht, 1898-1956, Γερμανός συγγραφέας

"Χαίρε Ω Χαίρε Ελευθερία" Δ. Σολωμός

Κυριακή, 7 Οκτωβρίου 2018

Πέτρος Θέμελης: ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ δεν σημαίνει ιδιωτικοποίηση


         Αγαπητέ Περιφερειάρχα Πέτρο Τατούλη, 
ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ δεν σημαίνει ιδιωτικοποίηση αλλά επιλογή με διαγωνισμό από το Υπουργείο Πολιτισμού ενός νέου αρχαιολόγου διαχειριστή (μάνατζερ) διευθυντή του χώρου επί θητεία 3 ως 5 ετών, ο οποίος πλαισιωμένος από συμβούλιο θα αυτοδιαχειρίζεται τα έσοδα του χώρου και θα τα αυξάνει με ποικίλα πωλητέα είδη, ώστε να μεριμνά με αυτά τα έσοδα, χωρίς κρατικές ή άλλες επιχορηγήσεις, για την άψογη λειτουργία, συντήρηση, προστασία και προβολή του αρχαιολογικού χώρου, αμείβοντας από αυτά τα έσοδα και το πάσης φύσεως αναγκαίο προσωπικό. 
Υπάρχει το πρότυπο. Αυτά και για όλους όσους παρερμηνεύουν τις προτάσεις μου, ελπίζω όχι σκόπιμα. Πάνω στο θέμα αυτό έχω κάνει ομιλίες, διαλέξεις και δημοσιεύσεις που βρίσκονται στη διάθεση του καθενός (βλ. π.χ. τον συλλογικό τόμο "ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ"). 
Άλλωστε οι ως άνω προτάσεις μου δεν αφορούν εμένα προσωπικά (είμαι άλλωστε ήδη 82 ετών) και εκπροσωπώ ως επιστημονικός και μόνο διευθυντής της Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία. 
Με τους φιλικούς χαιρετισμούς μου και σας αναμένω επί τέλους επί τόπου του έργου να συζητήσουμε για τις πραγματικές ανάγκες του αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Μεσσήνης και ποιες οι δυνατότητες της Περιφέρειας να τις αντιμετωπίσει..
Πέτρος Θέμελης
ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2018

Το Μουσείο Ελιάς στη Σπάρτη στον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς

ΕΙΔΗΣΕΙΣ
 25-09-2018 

Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), με αφορμή τον φετινό εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΕΗΠΚ) με θέμα «Πόλ(ε)ις», παρουσιάζει, από την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου, την εικαστική εγκατάσταση «Κατασκευάζοντας τα Κοινά: Ελιά, Λάδι, Φως», στο Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού, στη Σπάρτη.

Πρόκειται για μια εικαστική εξιστόρηση της πορείας του λαδιού στον χώρο της Μεσογείου: από το χειροπιαστό χώμα στο άυλο φως του λύχνου, από τη συμπαγή ακανόνιστη ρίζα στην τυποποιημένη συσκευασία. Η εγκατάσταση συνδιαλέγεται με το λάδι ως υλικό προϊόν και ως σύμβολο, ριζωμένο στον πολιτισμό και στην παράδοση των μεσογειακών χωρών.
Διάρκεια: 28 Σεπτεμβρίου έως 29 Οκτωβρίου 2018.
H είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

[Σημειώνεται πως στο πλαίσιο του εορτασμού των ΕΗΠΚ από τις 28 έως και τις 30 Σεπτεμβρίου η είσοδος για το κοινό θα είναι ελεύθερη σε όλα τα Μουσεία του Δικτύου του ΠΙΟΠ. Το ίδιο διάστημα οι επισκέπτες όλων των Μουσείων του Δικτύου του ΠΙΟΠ, θα έχουν έκπτωση 20% στα είδη των πωλητηρίων].

_________

Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2018

Κραυγή αγωνίας του Πέτρου Θέμελη: Τα αναγκαία έργα για την Αρχαία Μεσσήνη

   ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ      



Τα δημοτικά και περιφερειακά έργα που είναι αναγκαία για την "επιβίωση" της Αρχαίας Μεσσήνης καταγράφει σε επιστολή του στην "Ε" ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης.
πευθύνομαι εκ νέου στους αρμόδιους αιρετούς μας άρχοντες, δημάρχους και περιφερειάρχες να στρέψουν το ενδιαφέρον τους και προς τη λύση ορισμένων απλών αλλά καίριων προβλημάτων" αναφέρει χαρακτηριστικά στην επιστολή του ο κ. Θέμελης καλώντας τους τοπικούς άρχοντες να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Αναλυτικά η επιστολή του κ. Θέμελη: "Επανέρχομαι σε ένα θέμα καίριο για την περαιτέρω ανάπτυξη, ανάδειξη και επιβίωση θα έλεγα του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Μεσσήνη. Εννοώ το θέμα των έργων που ανήκουν στην αρμοδιότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Απευθύνομαι εκ νέου στους αρμόδιους αιρετούς μας άρχοντες, δημάρχους και περιφερειάρχες να στρέψουν το ενδιαφέρον τους και προς τη λύση ορισμένων απλών αλλά καίριων προβλημάτων, όπως τα παρακάτω:
• Ανανέωση της πεπαλαιωμένης και χαώδους οδικής σήμανσης προς τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης.
• Βελτίωση του επικίνδυνου οδικού δικτύου που οδηγεί από την έδρα του Δήμου της Μεσσήνης προς τη Λάμπαινα και από εκεί, μέσω Αρσινόης και Μαυρομματίου, στην Αρχαία Μεσσήνη.
• Εφαρμογή της μελέτης παράκαμψης της Αρκαδικής Πύλης που απειλείται με κατάρρευση και αναμένει «ανυπόμονα» την αναστήλωσή της (Εικ. 1).
• Υπογειοποίηση των απαράδεκτων αισθητικά και «επικίνδυνων» δικτύων ηλεκτροφωτισμού και τηλεπικοινωνιών, όπως αρμόζει σε έναν αρχαιολογικό χώρο με την επισκεψιμότητα, την εμβέλεια και τη δυναμική της Αρχαίας Μεσσήνης.
• Εκδοση από τον αρμόδιο δήμο των αποφάσεων οριοθέτησης των οικισμών Μαυρομματίου και Αρσινόης, αναγκαίων για την ολοκλήρωση των διαδικασιών ορισμού των ζωνών Α και Β προστασίας του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Μεσσήνης.
• Αναδάσωση της Ιθώμης, ενός όρους, που αποτελεί αυτό καθεαυτό ένα υψίστης σημασίας ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο πέρα από το γεγονός ότι περιλαμβάνει α) την ιστορική Παλαιά Μονή Βουλκάνου (προσκύνημα των απανταχού Μεσσήνιων) με τις τοιχογραφίες των αδελφών Μόσχου στο ναό της Παναγίας Βουλκανιώτισσας (Εικ. 2), καθώς και το ιερό του Δία Ιθωμάτα, β) τον αναστηλωμένο ναό της θεάς του τοκετού Ειλειθυίας και τον Θάλαμο των Κουρητών, γ) το ιερό της θεάς Αρτέμιδος Λιμνάτιδος με το ναό της θεάς και τα προσκτίσματά του, και δ) την ανακαινισμένη και λειτουργούσα Νέα Μονή Βουλκάνου.
• Αντιπλημμυρικά έργα παράλληλα με τα έργα αναδάσωσης της Ιθώμης για να μη βιώσουμε ξανά μια δεύτερη καταστροφική πλημμύρα όπως αυτή του Σεπτεμβρίου 2016.
• Διάνοιξη περιφερειακής οδού πυροπροστασίας πέριξ του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Μεσσήνης.
• Μελέτη και ανέγερση χώρων υγιεινής και στο νότιο πέρας του αρχαιολογικού χώρου για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών που ταλαιπωρούνται αφάνταστα, όντας αναγκασμένοι να επιστρέψουν (ιδιαίτερα σε περιόδους καύσωνα) στην είσοδο του χώρου, όπου βρίσκονται οι μοναδικές τουαλέτες, διανύοντας ανηφορικό δρόμο 800 μέτρων περίπου.
Οι δικές μου αρμοδιότητες και δικαιοδοσίες περιορίζονται στην ανασκαφική έρευνα του αρχαιολογικού χώρου και στην αναστήλωση των μνημείων με παράλληλη μελέτη και δημοσίευση των μνημείων και των ευρημάτων. Ο αρχαιολογικός χώρος καθώς και το Μουσείο παραχωρήθηκαν επισήμως το 1999/2000 από την Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία στο υπουργείο Πολιτισμού (=ΕΦΑ Μεσσηνίας) για λειτουργία, φύλαξη, προστασία και οικονομική εκμετάλλευση".

___________

Δευτέρα, 27 Αυγούστου 2018

Φωλιασμένος σε φυσικό όρμο, ο Γερολιμένας βρίσκεται σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα του νομού Λακωνίας, τη Σπάρτη, και υπήρξε ορμητήριο των Μανιατών πειρατών

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ  ΜΑΣ

 Τα κρυστάλλινα και διαφανή νερά του Γερολιμένα από ψηλά 

Ο παραθαλάσσιος οικισμός πήρε το όνομά του από την αρχαιότητα, πιθανότατα από τον χαρακτηρισμό του ως «ιερού λιμανιού»
Τα κρυστάλλινα και διαφανή νερά του αντανακλούν τα χαρακτηριστικά πέτρινα σπίτια της περιοχής, αναδεικνύοντας τον οικισμό σε έναν από τους ωραιότερους της Λακωνίας. Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να χαλαρώσει απολαμβάνοντας ταυτόχρονα την υπέροχη ατμόσφαιρα της Μάνης, που παραπέμπει στο πολυτάραχο παρελθόν της, αλλά και την υπέροχη θέα προς το ακρωτήριο Ταίναρο.

Ο Γερολιμένας διαθέτει ιδιαίτερα αξιόλογη τουριστική υποδομή, κι είναι έτοιμος να υποδεχτεί τους ταξιδιώτες που εκτιμούν την διαφορετική ατμόσφαιρα της λακωνικής Μάνης κι αναζητούν έναν προορισμό χαλάρωσης αλλά και εξερεύνησης.
Δείτε υπέροχες εικόνες του δημοφιλούς Γερολιμένα από ψηλά που αντανακλούν τις πανέμορφες θάλασσές του.

Πέμπτη, 16 Αυγούστου 2018

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ : ΟΙ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 ΚΟΙΝΩΝΙΑ 



Μια Ελλάδα που πεθαίνει, ύστερα από ιστορική διαδρομή 5.000 χρόνων, μια Ελλάδα χωρίς Έλληνες και ως εκ τούτου έρμαιο στις διαθέσεις εχθρών αλλά και άσπονδων φίλων, καταγράφουν επιστημονικές έρευνες. Τα μηνύματα είναι εφιαλτικά και οφείλονται, φυσικά, στις μνημονιακές πολιτικές που εγκαθιδρύθηκαν στη χώρα μας από το 2009 και υπηρετήθηκαν με συνέπεια - υπέρ των «μεγάλων αφεντικών» - από ΟΛΕΣ τις κυβερνήσεις μέχρι σήμερα. 
Η ανεργία, η φτώχεια, η ανασφάλεια για το «αύριο» , οι χαμηλοί μισθοί , οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, οι μειώσεις κοινωνικών δαπανών , η εμπορευματοποίηση της Υγείας και της Παιδείας, η άγρια και άδικη φορολογία, το στυγνό ασφαλιστικό σύστημα , η ακρίβεια, η αποδυνάμωση της επιχειρηματικότητας, η έλλειψη πολιτικής λαϊκής κατοικίας, η απουσία κινήτρων για απόκτηση παιδιών, η μη επαρκής προστασία της μητρότητας , η έλλειψη επαρκών βρεφονηπιακών σταθμών, κλπ, κλπ, είναι παράγοντες που αντικειμενικά θέτουν εμπόδια στην ανάγκη δημιουργίας οικογένειας και στην απόκτηση παιδιών.
Από το 2011, δυο μόλις χρόνια μετά την έναρξη των μνημονιακών πολιτικών , η Ελλάδα έχει μπει σε μια νέα φάση , πρωτοφανή μεταπολεμικά : 
Ο πληθυσμός της χώρας μειώνεται ραγδαία και γερνάει δραματικά, επειδή οι θάνατοι είναι, πλέον , περισσότεροι από τις γεννήσεις . 
Σ’ αυτό πρέπει να προστεθεί και η έκρηξη της μετανάστευσης πολλών Ελλήνων (ιδιαίτερα νέων) , οι οποίοι φεύγουν από τη χώρα αναζητώντας καλύτερη τύχη στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τα σενάρια των ερευνών το 2050 :
-Ο πληθυσμός της χώρας θα έχει μειωθεί κατά 800.000 (αισιόδοξη σενάριο) έως 2,5 εκατομμύρια (απαισιόδοξο σενάριο) 
-Η μέση ηλικία από 44 έτη που είναι σήμερα θα πάει στα 49 έως 52 έτη
-Τα παιδιά σχολικής ηλικίας θα γίνουν έως και 600.00 λιγότερα από σήμερα 
-Ο εν δυνάμει οικονομικά ενεργός πληθυσμός (πολίτες ηλικίας 20-69 ετών) θα μειωθεί κατά 2 εκατομμύρια περίπου.
Πραγματικά , αυτό που δεν κατάφεραν ΟΛΟΙ οι εχθροί της Ελλάδας από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα, αυτό που δεν κατάφερε η τουρκική σκλαβιά 4 αιώνων , φαίνεται πως το κατάφεραν (και μάλιστα πολύ γρήγορα και αποδοτικά) οι εθελόδουλες κυβερνήσεις που έβαλαν τη χώρα στα μνημόνια και υπηρέτησαν πιστά τις επιταγές των «μεγάλων αφεντικών», ξεπουλώντας τη χώρα, υποθηκεύοντας την Εθνική Ανεξαρτησία και το μέλλον της Ελλάδας, χτυπώντας κατάστηθα τη Λαϊκή Κυριαρχία (σε όποιον βαθμό είχε κατακτηθεί), βουλιάζοντας το λαό σε φτώχεια , εκμετάλλευση, ανασφάλεια και δυστυχία.
Δεν θα είχε καμιά αξία να αναλωθεί κάποιος σε προτάσεις για τη λύση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας αφού πρώτα πρέπει να ανατραπεί η μνημονιακή πολιτική που το γέννησε και το επιδεινώνει. Είναι καθήκον όχι μόνο ταξικό αλλά κυρίως εθνικό , κάθε Έλληνας που αγαπά και νοιάζεται πραγματικά την Ελλάδα και αγωνιά για το μέλλον της , να στρατευθεί απέναντι στα Μνημόνια και τους Εκφραστές τους . 

Άλλος δρόμος για να επιβιώσουμε ως χώρα και ως λαός ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ! 

«Ξέρεις κάτι; Η Ελλάδα πεθαίνει. Πεθαίνουμε σα λαός. Κάναμε τον κύκλο μας, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια, ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες και αγάλματα.
Και πεθαίνουμε.... Αλλά αν είναι να πεθάνει η Ελλάδα, να πεθάνει γρήγορα. Γιατί η αγωνία κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο...»
(λόγια προφητικά που φώναζε ο αείμνηστος Θανάσης Βέγγος , το 1995 , υποδυόμενος τον ταξιτζή στην ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ» …


12-7-2018
  Βαγγέλης  Μητράκος

Σάββατο, 28 Ιουλίου 2018

Οι αρχαιότητες δεν αναγνωρίζουν ιδιοκτήτες παρά μόνο υπεύθυνους πολίτες

Αρχαία Μεσσήνη
 Γράφει ο  Πέτρος Θέμελης *



 Οι  Μεσσήνιοι έχουν αγκαλιάσει την Αρχαία Μεσσήνη ως έργο δικό τους, ως πολιτιστική κληρονομιά που τους ανήκει. Δεν ανήκει ωστόσο μόνο στους Μεσσήνιους, ανήκει σε όλους τους Ελληνες και στον κόσμο ολόκληρο.
Η συναισθηματική αυτή σχέση με την αρχαιότητα είναι δικαιολογημένη, είναι ωστόσο ανεπίτρεπτο να ταυτίζεται με την ιδιοκτησία και δεν επιτρέπεται σε κανέναν να εγείρει απαιτήσεις κυριότητας.
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης που ζούμε, το πολιτιστικό παρελθόν εμπλέκεται συχνά σε συζητήσεις, ακόμη και σε διαμάχες περί δικαιωμάτων κυριότητας, όπως σημειώνει ο Ian Hodder, ο διαπρεπής Αγγλος αρχαιολόγος και θεωρητικός της Νέας Αρχαιολογίας, ο οποίος αντιμετωπίζει αντιλήψεις περί ιδιοκτησίας και κυριότητας, παρόμοιες με αυτές που αντιμετωπίζουμε και στη χώρα μας. Επιχείρησε ο ίδιος να προσεγγίσει και να λύσει το πρόβλημα στη διάρκεια της εικοσαετούς διεύθυνσης του προγράμματος ανασκαφών και ανάδειξης του γνωστού νεολιθικού οικισμού στο Τσατάλ Χιουγιούκ της Μικράς Ασίας. Η περί ιδιοκτησίας αντίληψη αφορά σε μια ειδική σχέση των πέριξ κατοίκων με το πολιτιστικό παρελθόν, βασισμένη σε δήθεν δικαιώματα κυριότητας επί των υλικών κατάλοιπων του αρχαιολογικού χώρου.
Μια θετική πλευρά της συναισθηματικής αυτής σχέσης, που δεν ταυτίζεται βέβαια με αβάσιμα επιχειρήματα περί ιδιοκτησίας, αναπτύσσεται μεταξύ ορισμένων, ελάχιστων δυστυχώς Ελλήνων της διασποράς, οι οποίοι χρηματοδοτούν και υποστηρίζουν γενικώς προσπάθειες αποκάλυψης και προστασίας μνημείων της γενέτειράς τους.
Μιας ειδικής μορφής αξιώσεις κυριότητας επί του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Μεσσήνης εκφράστηκαν προ ετών από κατοίκους του δημοτικού διαμερίσματος του Μαυροματίου Ιθώμης (που τελείως αδικαιολόγητα μετονομάστηκε το 2004 σε Αρχαία Μεσσήνη), το οποίο βρίσκεται μέσα στα όρια του αρχαιολογικού χώρου. Αφορμή στάθηκε η χωροθέτηση ενός σύγχρονου νέου μουσείου έξω από τα τείχη της αρχαίας πόλης, νότια του Σταδίου και όχι σε θέση της προτίμησής τους, πλησιέστερα στο χωριό τους. Αναρτήθηκαν σημαίες από μαύρο πλαστικό σε καίρια σημεία του χωριού, καθώς και μεγάλα πανό με συνθήματα, μεταξύ των οποίων ξεχώριζε το “κάτω τα χέρια από τα αρχαία μας”. Παρόμοιο ακριβώς πρόβλημα είχε προκύψει με τη χωροθέτηση του Μουσείου της Αρχαίας Ελεύθερνας, ανάμεσα στα δύο όμορα δημοτικά διαμερίσματα, του Πρινέ και των Αναχουρδομέτοχων. Το Μουσείο της Ελεύθερνας ολοκληρώθηκε επιτυχώς, πιστεύω, σε θέση τελικά αποδεκτή.
Η κατασκευή ενός νέου μεγάλου μουσείου μέσα στα όρια του ευαίσθητου και μοναδικού, θα έλεγα, στο είδος του αρχαιολογικού πάρκου της Αρχαίας Μεσσήνης, αλλά και εκτός των ορίων αυτών είναι πλέον ανεπίκαιρη και ουδόλως επιθυμητή επέμβαση, καταστροφική γενικώς για το αλώβητο φυσικό περιβάλλον και το μνημειακό σύνολο. Προτείνονται σήμερα λύσεις συμβατές με τον φυσικό και μνημειακό πλούτο, χαμηλού κόστους επεμβάσεις και σχετικές με την έννοια του «ανοικτού μουσείου» και της μη πλήρους διατάραξης της λεγόμενης «αρχαιολογικής συνάφειας», που προκαλείται από την απομάκρυνση του συνόλου των κινητών ευρημάτων από το αρχιτεκτονικό και επιγραφικό τους αισθητικό και νοηματικό πλαίσιο. 
Κανενός ιδιοκτησία δεν αποτελούν το πολιτιστικό γενικώς παρελθόν και οι αρχαιολογικοί χώροι, όλοι μας περνούμε από αυτούς τους χώρους ως περαστικοί ταξιδιώτες, όλοι ταξιδεύουμε στο πολιτιστικό παρελθόν μας, προσπαθώντας να το μελετήσουμε και να το προστατεύσουμε. Ο ομιλών εργάζεται στην Αρχαία Μεσσήνη επί τριάντα δύο χρόνια, ωστόσο η χρονική αυτή περίοδος ενός τρίτου του αιώνα είναι απειροελάχιστη σε σύγκριση με την ηλικία των 2.500 ετών και πλέον του αρχαιολογικού χώρου.

Οι λειτουργοί, οι επιστημονικοί υπεύθυνοι και οι διευθυντές των ανασκαφών και των αναστυλώσεων έρχονται και παρέρχονται (Σοφούλης, Οικονόμος, Ορλάνδος, Θέμελης). Ακόμη και οι κάτοικοι των δημοτικών διαμερισμάτων, μολονότι διατηρούν εκατοντάδων ετών αναμνήσεις και παραδόσεις για το παρελθόν και “τα μνημεία τους”, αποτελούν και αυτοί μέρος μιας μακρόχρονης ιστορίας μετακινήσεων και μεταναστεύσεων.

Είναι γεγονός ότι οι μακρόχρονες συστηματικές εργασίες αποκάλυψης, αποκατάστασης και ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων επηρεάζουν αναπόφευκτα τις κοινωνικές, τις οικονομικές και τις πολιτιστικές δομές των περιοχών επέμβασης, τους κατοίκους δηλαδή των περιοχών αυτών. Η άποψη ότι οι αρχαιολόγοι των κρατικών υπηρεσιών είναι οι μόνοι αρμόδιοι διαχειριστές του αρχαιολογικού πλούτου της χώρας, αδιαφορώντας για το κοινωνικό περιβάλλον, εκφράζει μιαν αντίληψη που παραπέμπει σε πρακτικές της αποικιοκρατίας και υποκρύπτει τάσεις ιδιοκτησίας εκ μέρους των αρχαιολόγων πάνω στο πολιτιστικό παρελθόν, όπως υπογραμμίζει ο Ian Hodder. Τείνω να συμμεριστώ εν μέρει και κατά περίπτωση τις απόψεις του. Οι τάσεις, οι απαιτήσεις κυριότητας σε συνδυασμό με την κακώς εννοούμενη άσκηση εξουσίας αποτελούν μείγμα επικίνδυνο για το κοινωνικό σύνολο.
Είναι καιρός όλοι (αρχαιολόγοι, πολίτες, προϊστάμενοι υπηρεσιών, κοινοτάρχες εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλοι «παράγοντες»), να μετακινηθούμε από το ιδιοκτησιακό πεδίο σε εκείνο της συλλογικής ευθύνης, της συνυπευθυνότητας για την προστασία του δημόσιου πολιτιστικού αγαθού, που δεν είναι αποκλειστικά κρατικό.
Κάνω έκκληση και από τη θέση αυτή στους αρμόδιους αιρετούς μας άρχοντες, δημάρχους και περιφερειάρχες να στρέψουν για λίγο το ενδιαφέρον τους και προς τη λύση ορισμένων απλών αλλά καίριων προβλημάτων, όπως η ανανέωση της πεπαλαιωμένης και χαώδους οδικής σήμανσης προς τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης ή βελτίωση, έστω, του επικίνδυνου οδικού δικτύου, η διάνοιξη περιφερειακής οδού πυροπροστασίας πέριξ του αρχαιολογικού πάρκου της Αρχαίας Μεσσήνης, η μερική έστω αναδάσωση της ταλαιπωρημένης από τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες ιστορικής Ιθώμης, η παράκαμψη ή η υπογειοποίηση της οδού που διέρχεται μέσα από τη μοναδική παγκοσμίως Αρκαδική Πύλη, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν κατάρρευσή της από τη διέλευση βαρέων οχημάτων και να ολοκληρωθεί επιτέλους η μελετημένη και εγκεκριμένη αναστήλωσή της.
Αν τελικά θέλουμε, το αρχαιολογικό πάρκο της Αρχαίας Μεσσήνης να ανήκει σε κάποιον, αυτός είναι το σύνολο των απανταχού Μεσσήνιων, αγαπητοί φίλοι της «Μεσσηνιακής Αμφικτιονίας». Η Αρχαία Μεσσήνη έχει ήδη προ τριετίας προταθεί από το υπουργείο Πολιτισμού ως υποψήφιο Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και έχει αρχίσει να συντάσσεται ο σχετικός φάκελος, οι διαδικασίες εντούτοις συμπλήρωσης και προώθησής του για την τελική αναγνώριση από την UNESCO έχουν εμπλακεί δυστυχώς στα γρανάζια της γνωστής ντόπιας «μικροπολιτικής».
Πέτρος Θέμελης

_____________
ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ